ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ TOΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

 

(1830-1834) ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΚΚΩΝΑΣ

Παραμονές Χριστουγέννων του 1829 δημοσιεύθηκε στη Γενική Εφημερίδα της Ελλάδος μια κυβερνητική ανακοίνωση σημαντική για τα εκπαιδευτικά πράγματα του νέου ελληνικού κράτους, το όποιο χρειαζόταν επειγόντως σωστά καταρτισμένους διδασκάλους και μορφωμένους υπάλληλους. ο επί των Εκκλησιαστικών και της Δημοσίου Παιδεύσεως γραμματεύς Ν. Χρυσόγελος πληροφορούσε "ευχαρίστως" το κοινό ότι τον Ιανουάριο του νέου έτους 1830 θα άρχιζε να λειτουργεί ένα νέο κατάστημα, ανώτερο από τα ήδη λειτουργούντα, "το της Αιγίνης Κεντρικόν Σχολείον". Η αρχη θα γινόταν με δύο διδασκάλους, τον Γεώργιο Γεννάδιο και τον Ιωάννη Βενθύλο, που θα παρέδιδαν Αρχαια Ελληνικά, Ιστορία, Γεωγραφία, Φιλοσοφία και Γαλλικά· θα προσλαμβάνονταν αργότερα κι άλλοι διδάσκαλοι, αφού το πρόγραμμα θα έπρεπε να συμπληρωθεί και με άλλα μαθήματα, απαραίτητα για όσους επρόκειτο να "αναδεχθώσιν εις την Ελλάδα το διδασκαλικόν επάγγελμα, διά τους οποίους κυρίως εσυστήθη το σχολείον τούτο".

Η ανακοίνωση, γραμμένη και δημοσιευμένη για να προσελκύσει μαθητές από όλη την επικράτεια, κατέληγε: " Προσκαλούνται διά ταύτα οι μαθητιώντες νέοι και όσοι έχουν έφεσιν να αναδεχθώσιν το διδασκαλικόν επάγγελμα εις τα συστηθησόμενα τυπικά Σχολεία να ευρεθώσιν εις Αίγιναν εντός του εγγίζοντος Ιανουαρίου, ότε οι διδάσκαλοι θέλουν κάμει αρχήν των μαθημάτων. Απ' αυτούς όμως ελπίζει η Κυβέρνησις διαγωγήν και επιμέλειαν εις τας σπουδας των, αξίαν της ευεργεσίας ητις γίνεται εις αυτούς διά της αμισθί προσφερόμενης διδασκαλίας " 1. Επτακόσιοι, περίπου, έφηβοι και νέοι έσπευσαν να εγγραφούν και να φοιτήσουν, οι περισσότεροι πολύ λίγο, σ' αυτό το πρώτο ανώτερο κρατικό σχολειό, μοναδικό ως το 1834, όποτε άρχισαν να ιδρύονται κι άλλα παρόμοια, τα γυμνάσια του Ναυπλίου, της Ερμούπολης, της Πάτρας. Τότε, το 1834, το Κεντρικό Σχολείο μεταφέρθηκε από την Αίγινα στην Αθήνα και λειτούργησε ως το πρώτο γυμνάσιο της νέας πρωτεύουσας.

Οι επτακόσιοι μαθητές που πέρασαν από το Κεντρικό Σχολείο, είχαν μάθει γράμματα λίγο πριν, κατά και μετά την Επανάσταση και ήθελαν τώρα, δηλαδή μεταξύ 1830 και 1834, να γίνουν διδάσκαλοι η διοικητικοί υπάλληλοι η, τέλος, να ετοιμασθούν για να μπορέσουν αργότερα να κάνουν πανεπιστημιακές σπουδές. η συγκέντρωση των πληροφοριών, που τους αφορούν, και η παρουσίαση τους στο ανά χείρας βιβλίο επιχειρήθηκε με την ελπίδα να προστεθούν κι άλλα χρώματα, ίσως και περισσότερο βάθος, στην εικόνα της αναστατωμένης και από πολλές απόψεις νέας ελληνικής κοινωνίας, την εποχή που σχηματιζόταν, όπως σχηματιζόταν, το μικρό ελληνικό κράτος. Νομίζω ότι είναι πολλά και ενδιαφέροντα όσα μπορεί να μάθει κανείς, εξετάζοντας έναν-έναν και όλους μαζί αυτούς τους εφήβους και νέους των αρχών της δεκαετίας του 1830, ως μαθητές ενός σχολείου, που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο λόγω της μοναδικότητας του και της θέσης του στο εκπαιδευτικό σύστημα, που προσπάθησαν να οργανώσουν οι πρώτες ελληνικές κυβερνήσεις, όσο και λόγω του τρόπου με τον όποιο το αντιμετώπισαν η το χρησιμοποίησαν όσοι σχετίσθηκαν με αυτό καθ' οιονδήποτε τρόπο: κυβέρνηση, αντιπολίτευση, διδάσκαλοι, μαθητές, γονείς, τύπος, τοπικές κοινωνίες.

1.    Το έγγραφο συντάχθηκε στις 4 Δεκεμβρίου 1829 και δημοσιεύθηκε στο φύλλο 87 (22.12.1829) της Γενικής Εφημερίδος. Βλ. και Δασκαλάκης 572-573

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

 Ολόκληρο το βιβλίο στη διεύθυνση http://www.iaen.gr/oi_mathites_tou_kentrikou_sholeiou__1830_1834_-b-48*13.html?search_string=Αιγίνης+Αίγιναν+Αίγινα